Norwegia kwestionuje legalność wydania kart kierowców – co oznacza nowa praktyka kontrolna?

Na podstawie informacji portalu ETransport

W ostatnich tygodniach norweskie służby drogowe i policja zaczęły prowadzić częstsze i bardziej szczegółowe kontrole dotyczące karty kierowcy wydanej w innym państwie UE, zwracając uwagę nie tylko na jej ważność techniczną, lecz także na zgodność wydania z tzw. normalnym miejscem zamieszkania kierowcy.

To nie tyle typowa kontrola tachografu, ile sprawdzanie, czy karta została wydana zgodnie z przepisami prawa europejskiego – w szczególności Rozporządzenia (UE) nr 165/2014, które reguluje kwestie tachografów i kart kierowców w transporcie drogowym.

Normalne miejsce zamieszkania w świetle prawa UE

Zgodnie z art. 26 ust. 1 Rozporządzenia (UE) nr 165/2014, karta kierowcy musi być wydana przez organ państwa członkowskiego, w którym kierowca posiada normalne miejsce zamieszkania.

Co oznacza „normalne miejsce zamieszkania”?

W myśl art. 26 ust. 2 przywoływanego rozporządzenia:

• jest to miejsce, w którym dana osoba zwykle przebywa przez co najmniej 185 dni w roku kalendarzowym ze względu na więzi osobiste i zawodowe,

• w przypadku osób, które pracują w innym kraju niż ich więzi osobiste, decyduje to miejsce, w którym faktycznie spędzają najwięcej czasu i które stanowi centrum ich życia.

Formalne warunki oznaczają w praktyce:

• sama praca w Polsce i zapewnienie noclegu przez pracodawcę nie są wystarczające,

• istotne są konkretne więzi osobiste i faktyczny pobyt w kraju wydania karty.

Jak wygląda praktyka norweskich kontroli?

Policja norweska oraz inspektorzy drogówki zobowiązani są teraz do weryfikowania, czy karta kierowcy została wydana w zgodzie z art. 26.

W praktyce oznacza to, że:

• podczas kontroli funkcjonariusz przeprowadza rozmowę z kierowcą, analizując odpowiedzi dotyczące miejsca zamieszkania i więzi życiowych,

• odpowiedzi kierowcy mają decydujące znaczenie – jedno nieprecyzyjne oświadczenie może skutkować zatrzymaniem karty,

• nie wystarczy przedstawienie dokumentów i prawa jazdy – liczy się faktyczna sytuacja życiowa kierowcy.

W jednej z kontrolowanych spraw norweska policja przyjęła kwalifikację naruszenia dot. użycia tachografu – ponieważ kierowca wskazał Białoruś jako kraj zamieszkania, a jednocześnie posiadał kartę wydaną w Polsce.

Co z dokumentem A1 – czy rozstrzyga sprawę?

W opisywanym przypadku kierowca posiadał dokument A1 potwierdzający ubezpieczenie społeczne w Polsce.
Jednak norweski kontroler nie uznał A1 za rozstrzygający dowód miejsca zamieszkania.

To ważna praktyczna wskazówka: dokument A1 nie zastępuje analizy normalnego miejsca zamieszkania w rozumieniu rozporządzenia tachografowego.

Konsekwencje zatrzymania karty kierowcy

W sytuacji, gdy norweski organ kwestionuje legalność wydania karty:

• karta kierowcy może zostać zatrzymana,

• kierowca nie może kontynuować jazdy,

• pojazd może zostać unieruchomiony do czasu zapewnienia zastępczego kierowcy,

• karta zostaje odesłana do organu wydającego w kraju macierzystym w celu weryfikacji.

To oznacza realne ryzyko przerw w realizacji przewozów, zakłóceń logistycznych i dodatkowych kosztów operacyjnych.

Co warto zrobić w praktyce

W świetle obserwowanej praktyki norweskiej oraz treści art. 26 rozporządzenia UE rekomendacje dla przewoźników to:

• Przeszkolenie kierowców pod kątem konsekwencji odpowiedzi udzielanych podczas kontroli drogowej – odpowiedzi mają wpływ na ocenę prawidłowości wydania karty.
• Upewnienie się, że dokumentacja kierowców odzwierciedla ich rzeczywiste miejsce zamieszkania, a nie tylko formalne adresy czy noclegi zapewnione przez pracodawcę.
• Weryfikacja, czy karta kierowcy została wydana zgodnie z kryteriami miejsca zamieszkania – często wymaga to analizy faktów życiowych kierowcy.
• W niektórych sytuacjach rozważenie rozwiązania czasowego – np. wydania czasowej karty kierowcy, jeżeli rzeczywista sytuacja wymaga takiego podejścia.

Wnioski

Obecna praktyka kontroli kart kierowcy w Norwegii przestała być wyłącznie technicznym sprawdzeniem tachografu.
Stała się elementem weryfikacji legalności wydania dokumentu na podstawie kryteriów miejsca normalnego zamieszkania, określonych w art. 26 rozporządzenia (UE) nr 165/2014.

To oznacza, że:

• karta wydana w Polsce może zostać zakwestionowana,

• A1 nie jest dowodem wystarczającym,

• odpowiedzi kierowcy mają realne znaczenie,

• niespójności między oświadczeniami a dokumentacją mogą skutkować zatrzymaniem karty i unieruchomieniem transportu.